Policy Brief: Od obrazovanja do radnog angažovanja

Sažetak: Neiskorišćeni potencijal mladih u Crnoj Gori, kao i njihov konstantan odlazak iz Crne Gore u potrazi za boljim prilikama u organizovanijim sistemima, traže strukturnu i zakonodavnu reformu. Cilj ovog predloga je da predstavi moguće promjene, reforme i izmjene koje će omogućiti mladima da kroz obrazovanje i prakticnu primjenu znanja stečenog obrazovanjem ista usavrše kako bi bili konkurentni na tržištu rada. Neusaglašenost znanja i vještina koje mladi posjeduju, i onih koje tržište rada zahtijeva je uzrok nezaposlenosti mladih, koji je kompleksan i u osnovu predstavlja problem neusaglašene ponude i tražnje. U skladu sa tim, neophodno je reforme kreirati na taj način da mogu da adekvatno utiču na promjene kako ponude, tako i tražnje. Reforma obrazovnog sistema kroz izmjene plana i programa rada, uvođenje novih i besplatnih kurseva, kao i obavezne prakse, će imati za cilj rješavanje problema ponude znanja i vještina, kako bi se iste dovele na nivo koji tržište rada i zahtijeva. Sa druge strane, reforme koje imaju za cilj da podstaknu poslodavce da zapošljavaju više mladih ljudi će uticati na element tražnje na tržištu rada. Strukturna dugoročna reforma je potrebna kako bi se adekvatno odgovorilo na navedeni problem, te kratkoročne opcije i promjene nijesu niti potrebne niti poželjne.

Preporuke:

  • Pospješivanje neformalnog obrazovanja
  • Osnivanje tijela kao spone između privatnog sektora i obrazovnog sistema
  • Uvođenje obavezne prakse
  • Finansijske mjere koje bi podstakle poslodavce da zaposle više mladih ljudi:
    • subvencije zarada mladih
    • finansijske olakšice za poslodavce

Cijeli dokument preuzmite ovdje:

Policy Brief: Mentalna higijena za mlade u Crnoj Gori

Sažetak: Cilj ovog predloga javne politike je davanje preporuka za unaprijeđenje pristupa psihološkim savjetovanjima i psihoterapijskim uslugama mladim osobama u Crnoj Gori. S obzirom na socio-političke okolnosti u kojima se Crna Gora nalazi prije i nakon turbulentnog perioda smjene vlasti 2020. godine, krize izazvane pandemijom COVID-19, tradicionalno visoke stope nezaposlenosti (koja kod mladih ide i do 50%), nedostacima obrazovnog sistema i tržišta rada, kao i sa druge strane visokom stopom samoubistava i prisutne društvene stigmatizacije u vezi sa mentalnim zdravljem, smatramo da bi institucionalna intervencija u ovoj oblasti bila od krucijalnog značaja za dalji razvoj društva. U tom pravcu, trebalo bi povećati kapacitete osoblja u osnovnim i srednjim školama na pozicijama psihologa/škinje, unaprijediti edukaciju o mentalnom zdravlju, unaprijediti pristup psihološkim uslugama u visokoškolskim institucijama i lokalnim zajednicama.

Preporuke:

  • U osnovnim i srednjim školama je neophodno povećati kapacitete osoblja na pozicijama psihologa/škinja;
  • Povećati kvalitet edukacije i prevencije stigmatizacije u oblasti mentalnog zdravlja u srednjim školama, uz podizanje svijesti o mentalnoj higijeni;
  • Osnivanje psiholoških savjetovališta u sklopu visokoškolskih institucija;
  • Osnivanje psiholoških savjetovališta u sklopu institucija lokalne samouprave.

Cijeli dokument preuzmite ovdje:

Policy Brief: Pomoć za mlade pri karijernom usmjeravanju

Sažetak: Poznato je već dugi niz godina da problem „odliva mozgova“ konstantna realnost u našoj zemlji. Razlozi zadržavanja ovog problema uprkos mnogim inicijativama, projektima, medijskim kampanjama i podizanjima svijesti ipak treba tražiti u dubljim strukturama koje bi trebalo mladima da šalju poruku o tome da mogu vidjeti perspektivu u svojoj državi. Na pitanje šta su najveći problemi mladih u Crnoj Gori; 46% uzorka koji čine ljudi od 18 do 29 godina je odgovorilo da su to problemi pri zapošljavanju, a kada su upitani o tome šta bi najviše voljeli da vide što se tiče poboljšanja položaja mladih 23% ispitanika navelo je da bi njihov izbor bio pomoć pri usmjeravanju u karijeri. U situaciji rastućeg trenda nezaposlenosti, kada su i izazovi veći, važnu ulogu može imati pružanje pomoći mladima u karijernom usmjeravanju. Karijerno savjetovanje bi podrazumijevalo pružanje podrške I pomoći u procesu donošenja odluka vezano za obrazovanje, obuke, zanimanja, upravljanja svojom karijerom. Cilj ovog predloga javne politike jeste predstavljanje opcija za kreiranje kvalitetnog sistema podrške mladima od strane formalnih državnih programa i institucija kroz process karijernog usmjeravanja.

Preporuke

Angažovanje konsultanta za definisanje strategije u cilju:

  • Proaktivnog pristupa ZZZCG i CIPS-a mladima;
  • Poboljšanje međusektorske saradnje u djelovanju protiv problema nezaposlenosti mladih
  • Sistematizovana podrška mladima i program karijernog usmjeravanja u vidu besplatnih online usluga, obuka i treninga sa ciljem prelaska na tržište rada

Cijeli dokument preuzmite ovdje:

Mora se zaustaviti zloupotreba biračkog prava

Ako nema dogovora da omogućimo zakonsko postojanje svih lokalnih izbora u jednom danu onda je rezidencijalni uslov taj koji nas jedino štiti od zloupotreba i prelazaka iz opštine u opštinu isključivo radi zloupotrebe biračkog prava. To je za Portal RTCG kazala Marija Kalezić Popović, izvršna direktorica Centra za građanske slobode (CEGAS). To je kazala komentarišući aktuelna dešavanja u vezi sa ponavljanjem izbora na dijelu birališta u Šavniku.

“Centar za građanske slobode više puta je upozoravao na stalne zloupotrebe biračkog prava, kada su lokalni izbori u pitanju. Kada nemamo dogovora da omogućimo zakonsko postojanje svih lokalnih izbora u jednom danu, onda je rezidencijalni uslov taj koji nas jedino štiti od zloupotreba i prelazaka iz opštine u opštinu isključivo radi zloupotrebe biračkog prava”, navela je Popović Kalezić.

Ona je navela da je postojanje postojanje pa ukidanje rezidencijalnog uslova stvar političke volje.  

“Stalna promjena, postojanje pa ukidanje rezidencijalnog uslova, isključivo i samo je bila politička volja elita u datom trenutku. Bez cjelovitih i potpunih reformi izbornog zakonodavstva ne možemo očekivati boljitak na ovom polju”, rekla je Popović Kalezić.

Podsjetimo, po podacima Ministarstva unutrašnjih poslova, u susret minulim izborima u 14 gradova i opština čak 1.438 birača promijenilo je mjesto prebivališta.

Tako je najviše novih stanovnika dobio Šavnik, opština sa nešto više od hiljadu i po birača, u koju se doselilo 337 osoba, što je uvećanje glasačkog tijela za gotovo 20 posto.

Iz MUP-a su zbog sumnji na izborni inžinjering dokumentaciju u vezi sa slučajem Šavnika proslijedili tužilaštvu.

‘Izborni turizam’ u borbi za glasove u 14 crnogorskih opština

Birači “nomadi”, partijsko zapošljavanje, stotine hiljada eura za službena putovanja, socijalna pomoć, dio su političkog arsenala u cilju izbornog inžinjeringa pred izbore u 14 crnogorskih opština, među kojima je i glavni grad Podgorica.

Marko Sošić iz Instituta Alternativa uvjeren je, kako kaže u izjavi za Radio Slobodna Evropa (RSE), da je nova većina nastavila praksu izbornih zloupotreba nekadašnje vlasti Demokratske partije socijalista (DPS), predsjednika Mila Đukanovića.

Sošić kaže da većina koja je na izborima 2020. godine, nakon tri decenije smijenila DPS vlast, nije uradile apsolutno ništa da ograniči mogućnost zloupotreba već ih je preslikala od prethodne vlasti :

“Manjinska Vlada je u startu, pod oznakom ‘interno’, usvojila zaključak da u izbornoj godini podijeli gotovo milion eura za rad komisija, užeg kabineta i pomoć fizičkim licima, što je jedan od najozloglašenijih mehanizama budžetske zloupotrebe iz vremena DPS.”

Na izborima prije dvije godine vlast su osvojili proruski Demokratski front, Demokrate i Građanski pokret URA. Od tada su formirane dvije vlade kojima je u međuvremenu izglasano nepovjerenje. Poslednja, manjinska Dritana Abazovića je u tehničkom mandatu.

Dok su bile u opoziciji, ove partije su optuživale tadašnju vlast DPS da je godina zloupotrebama državnih resursa pobjeđivala na izborima.

“Selidba” birača, najviše u Šavnik

Na lokalnim izborima koji će biti održani 23. oktobra pravo glasa ima 346. 499 građana, što je 64 posto od ukupnog broja birača u Crnoj Gori.

Prema podacima Ministarstva unutrašnjih poslova, od 2. avgusta do danas, čak 1.438 birača iz 14 opština u kojima će biti održani izbori, promijenilo je mjesto prebivališta.

Tako je najviše novih stanovnika dobio Šavnik, opština na sjeveru Crne Gore sa nešto više od hiljadu i po birača, u koju se doselilo 337 osoba, što je uvećanje glasačkog tijela za gotovo 20 posto.

Iz MUP su zbog sumnji na izborni inžinjering dokumentaciju u vezi sa slučajem Šavnika proslijedili tužilaštvu.

Kako je Ustavi sud omogućio migracije birača

Novoregistrovani odmah po prijavi boravka dobijaju pravo glasa budući da je Ustavni sud 2020. godine ukinuo “rezidencijalni uslov” po kojem je punoljetni građanin koji promijeni prebivalište, tek po isteku šest mjeseci mogao da glasa.

“Ukidanje ovog uslova bila je preporuka Evropske unije ali je to kod nas dovelo do migracije birača iz jedne u drugu opštinu u vrijeme održavanja izbora”, kaže Marija Popović Kalezić iz Centra za građanske slobode (CEGAS).

Ona dodaje da bi ovaj način zloupotrebe biračkog prava bio obesmišljen da su partije pristale na prijedlog da svi lokalni izbori budu održani u istom danu.

Inače, “selidbe” birača bilo je uoči lokalnih izbora na Cetinju, u decembru prošle godine, kada je ova nerazvjena opština iz koje se uglavnom odlazi , pred izbore dobilo 178 novih stanovnika, od kojih se većina “odselila” odmah nakon izbora.

Izborni turizam kandidata za odbornike

Ne “migriraju” samo birači već “izbornog turizma” i među onima za koje se glasa, kandidatima za odbornike.

Naime, funkcioner Abazovićevog pokreta URA, Vladimir Martinović nalazi se na listi koalicije koju URA predvodi na podgoričkim izborima. On je u decembru prošle godine bio kandidat URA na lokalnim izborima na Cetinju.

Na podgoričkoj listi pokreta URA našao se još jedan kandidat za odbornika iz druge opštine – Admir Biorac iz opštine Tuzi, gdje je direktor lokalnog vodovoda.

Dritan Abazović, aktuelni tehnički premijer Crne Gore, kao predstavnik koalicije “Ključ”, čiji je dio bio i njegov pokret URA, govori mitingu u Podgorici oktobra 2016

Posao u državnoj firmi za glas na izborima ?

U nekoliko državnih kompanija kojima upravljaju dominantno kadrovi nove političke većine, od početka godine zaposleno je blizu 900 osoba, uglavnom na određeno i preko ugovora o djelu, objavio je MANS, koji je do podataka došao na osnovu Zakona o slobodnom pristupu informacijama.

Broj novozaposlenih u izbornoj godini u Crnoj Gori

Najzastupljeniji su ugovori o djelu i na određeno.

Podaci od januara do septembra 2022. Podatke nisu dostavili Aerodromi Crne Gore, Crnogorski elektroprenosni sistem, Rudnik uglja Pljevlja i Elektroprivreda Crne Gore.
Izvor: Mreža za afirmaciju nevladinog sektora, MANS

Iako se pažnja javnosti i civilnog sektora na partijsko zapošljavanje uglavnom fokusira neposredno pred izbore, Marko Sošić iz Instituta Allterantiva kaže da je to pogrešan pristup:

“Jer partije kupuju glasove od trenutka kada osvoje vlast i kada njihov kadar dođe na čelo državnih preduzeća i počne da zapošljava bez ikakvih zakonskih ograničenja. To je zloupotreba koja se ne dešava mjesec prije izbora nego tokom cijelog mandata izbornih pobjednika.”

Raskalašne institucije pred izbore

Analiza MANS-a je pokazala da više državnih institucija krši ograničenje trošenja budžetskog novca u toku kampanje.

Zakon o finansiranju političkih partija, naime, zabranjuje državnim institucijama da u periodu od raspisivanja do održavanja izbora premaše prosječnu mjesečnu potrošnju u odnosu na prosjek u prethodnih 6 mjeseci.

Prekoračenje limita potrošnje pred izbore u Crnoj Gori

Uprkos zakonskoj zabrani, institucije premašile dozvoljenu mjesečnu potrošnju u predizbornom periodu.

Vrijednosti su u eurima
Izvor: Mreža za afirmaciju nevladinog sektora, MANS

Višestruko uvećani cehovi za službena putovanja

Od početka avgusta kada su raspisani lokalni izbori do polovine septembra ove godine, troškovi za službena putovanja iznosili su 775 hiljada eura, a po podacima MANS, Ministarstvo unutrašnjih poslova je apsolutni rekorder.

U tom ministarstvu su potrošili gotovo 190 hiljada eura za službena putovanja u avgustu, što je skoro tri puta više od mjesečnog prosjeka u periodu prije raspisivanja izbora. Putni nalozi su bili za putovanja po Crnoj Gori.

Ne zaostaje ni kabinet premijera Abazovića, čijoj je vladi 20. avgusta izglasano nepovjerenje. Oni su samo u prvoj polovini septembra na službena putovanja potrošili 50 hiljada ili preko pet puta više nego u mjesecima prije raspisivanja izbora.

Predizborna briga o najugroženijim

Vlada Crne Gore je 10 . oktobra, samo dan uoči stupanja na snagu zabrane isplate socijalne pomoći iz budžetske rezerve, za te namjene isplatila još 57 hiljada eura.

Ovaj podatak iz MANS su ocijenili nastavkom netransparetnog trošenja novca od strane Vlade. Njihovi podaci pokazuju da je Vlada od avgusta kada su raspisani izbori do 10. oktobra za jednokratne novčane pomoći građanima isplatila preko 200 hiljada eura.

Osim za socijalnu pomoć, Vlada je građanima nadoknadila i štetu nastalu usled elementarnih nepogoda. Tako je prethodne sedmice po tom osnovu sa blizu 50.000 pomogla 48 građana.

Iz CEGAS su pozvali Agenciju za sprječavanje korupcije (ASK) da ispita ove isplate:

“Jedna od najvećih izbornih zloupotreba je u okviru socijalnih davanja. ASK je pozvana da reaguje i isprati na koji način dolazi do dijeljenja novca iz rezervi , naročito prije izbora”, kazala je Marija Popović Kalezić.

Lokalni izbori održavaju se u vrijeme rekordnih poskupljenja i pada životnog standarda. Iako zvanična statistika pokazuje godišnju inflaciju od 16%, građani tvrde da je ona mnogo veća.

O socijalno ugroženima pred izbore brinu i država i opštine.

Tako je Opština Podgorica, u kojoj se održavaju izbori, u proteklih nekoliko mjeseci isplatila preko 43.000 eura po osnovu socijalne pomoći. Odluke je donio aktuelni gradonačelnik Ivan Vuković, na osnovu diskrecionog ovlašćenja i mišljenja Komisije koju je sam formirao.

Vuković je kandidat za još jedan mandat na mjestu prvog čovjeka Podgorice, ispred DPS.

IZVORI: https://www.slobodnaevropa.org/a/lokalni-izbori-14op%C5%A1tina-in%C5%BEinjering/32089929.html

Izbornih “turista” sve više

Prebivalište od parlamentaranih izbora do oktobra promijenilo 16 hiljada ljudi sa pravom glasa.

U devet od 14 opština u kojima će 23. oktobra biti održani lokalni izbori, povećan je broj birača, od čega više od 16 hiljada samo na osnovu promjene prebivališta.

Prema posljednjim podacima Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) na lokalnim izborima pravo glasa ima 349,5 hiljada građana, što je skoro četiri hiljade više u odnosu na avgust 2020. kada su održani parlamentarn izbori.

Građani će odbornike birati u Podgorici, novoosnovanoj opštini Zeta, Bijelom Polju, Baru, Pljevljima, Rožajama, Budvi, Danilovgradu, Tivtu, Plavu, Kolašinu, Žabljaku, Plužinama i Šavniku.

U skoro svim tim opštinama MUP je evidentirao povećan broj stanovnika po osnovu promjene prebivališta, posebno u Šavniku, gdje su doselila 573 birača. Zbog sumnje u izborni inženjering i zloupotrebu biračkog prava, službenici MUP-a su dokumentaciju dostavili tužilaštvima u Nikšiću i Bijelom Polju.

V. d. direktor Direktorata za upravne poslove, državljanstvo i strance u MUP-u Radovan Popović rekao je juče da se u Šavnik od 1. jula do sada doselilo 337 osoba i “da nema sumnje da je u pitanju izborni inženjering”. “Ako uzmemo u obzir stepen razvijenosti Šavnika, ove brojke i kod laika izazivaju sumnje”, kazao je Popović na konferenciji o lokalnim izborima koju je organizovao Centar za građanske slobode (CEGAS).

Rekao je da je najviše ljudi u Šavnik došlo iz opština u kojima su završeni izbori, od čega najviše iz Nikšića – oko 250.

Poručio je da MUP neće zatvarati oči pred ovim zloupotrebama iako zakonom nije zabranjena promjena prebivališta i da je terenska provjera predviđena za strance samo tokom prve promjene prebivališta.

U Šavniku je, prema novim podacima MUP-a 1.968 birača, što je 350 više nego na parlamentarnim izborima.

U Baru je registrovano 39.854 birača, 431 više nego na parlamentarnim izborima. Novoupisanih birača je 1.458.

U Budvi je registrovano 18.783 birača, 703 više nego u avgustu 2020. Promjenom prebivališta, u Budvi su biračko pravo stekla 1.633 građanina.

Broj birača u Danilovgradu je 13.179, što je u odnosu na izbore 2020. godine, 65 više. Ta opština je po osnovu promjene prebivališta dobila 861 novog birača.

Ukupan broj birača u Plavu je 9.364, što je 152 više u odnosu na parlamentarne izbore. Promjenom prebivališta, u taj grad su se doselila 322 birača.

U Podgorici ima 143.523 birača, što je 3.191 više nego na parlamentarnim izborima, dok je u Rožajama registrovano 22.806 birača, 271 više nego prije dvije godine. Po osnovu prijave prebivališta, pravo glasa u Rožajama dobilo je 605 građana.

U Tivtu ima 11.993 birača, 185 više nego u avgustu 2020. U tu opštinu se iz drugih doselilo 664 birača.

U novoformiranoj opštini Zeta ima 12.524 birača, 189 više nego u avgustu 2020.

U Zetu se iz drugih opština doselilo 676 birača.

U Bijelom Polju, Kolašinu, Pljevljima, Plužinama i na Žabljaku je manje birača.

Izvršna direktorica CEGAS-a Marija Popović Kalezić kazala je da treba razmišljati o tome na koji način riješiti problem rezidencijalnog uslova zbog brojnih zloupotreba biračkog prava.

Prema njenim rječima, veliki problemi su neizvedenost zakonskih rješenja i postojanje više zakona koji se tiču izbornog zakonodavstva, njihova neusaglašenost, pribjegavanje političkih elita da dođu do izmjena zakona u trenutku krize ne vodeći računa o urušavanju Ustava i zakona.

Vujović: Rješenje su izbori u jednom danu

Predsjednik Državne izborne komisije Nikola Mugoša kazao je na konferenciji CEGAS-a da je reforma izbornog zakondavstva na dugom štapu i da epilog ne može imati za ovaj izborni proces, a pitanje je može li ga imati i do redovnih predsjedničkih izbora.

Zlatko Vujović iz CeMI-ja kazao je da se problem seljenja birača može riješiti održavanjem svih lokalnih izbora u jednom danu. Podsjeća da su birački spiskovi veliki problem u Crnoj Gori, ali ne baš zbog onoga što ljudi često misle – duplih birača. “Toga nema. Postoji problem sa neažuriranom administracijom preminulih, dominantno van Crne Gore. Na primjer ako je neko na biračkom spisku Crne Gore, a preminuo je u SAD. Obaviješteni su organi u SAD, ali ne i u Crnoj Gori, osim ako to nije potrebno zbog ostavinskog postupka”.

Dodao je da je drugi bitan problem a to su nezakonito upisani birači na bazi nezakonito dobijenog dvojnog državljanstva, kojih ima puno.

IZVORI: www.vijesti.me

Popović: U Šavnik se uoči izbora doselilo 337 osoba, iz Nikšića došlo oko 250

U Šavnik se od 1. jula do danas doselilo 337 osoba, uoči lokalnih izbora, saopštio je Radovan Popović iz Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP)

On je na konferenciji Centra za građanske slobode (CEGAS) o lokalnim izborima rekao da je zbog sumnji u zloupotrebe dokumentacija proslijeđena tužilaštvu.

Rekao je da nema sumnje da je u pitanju izborni inženjering.

“Ako uzmemo u obzir stepen razvijenosti Šavnika ove brojke i laiku izazivaju sumnje”, naveo je Popović.

Rekao je da je najviše ljudi u Šavnik došlo iz opština u kojima su završeni izbori.

“Najviše je došlo iz Nikšića, oko 250 ljudi”, rekao je Popović.

Poručio je da MUP neće zatvarati oči pred ovim zloupotrebama iako zakonom nije zabranjena promjena prebivališta i da je terenska provjera predviđena za strance samo tokom prve promjene prebivališta.

Izvršna direktorica CEGAS Marija Popović Kalezić kazala je da treba razmišljati na koji način riješiti problem rezidencijalnog uslova zbog brojnih zloupotreba biračkog prava.

Ona je kazala da se pokazalo da je nepostojanje rezidencijalnog uslova veliki problem pred lokalne izbore.

Predsjednik Državne izborne komisije (DIK) Nikola Mugoša kazao je da se već suočavaju sa određenim prigovorima i da je dio usvojen.

Smatra da su opštinske izborne komisije napravile propust kada nijesu vratile izborne liste na kojima nije bio zastupljen predviđeni broj žena. Njegovo mišljenje je da, kako je naveo, na listama treba da bude 40 odsto žena.

IZVORI: www.onogost.me

Powered by WordPress.com.

Up ↑