Analiza:”Crnogorski slučaj-borba protiv korupcije na lokalnom nivou” Marić: Sistemska korupcija uspjela da se ozakoni

Slabe državne institucije nijesu dorasle mnogim izazovima: Marić

Analizu “Crnogorski slučaj – borba protiv korupcije na lokalnom nivou” radio je pravnik Boris Marić, kroz projekat Medijske asocijacije jugoistočne Evrope i “Vijesti”, uz podršku CGO.

Nedostatak sistemskog pristupa, loše sprovođenje procedura, pasivnost institucija i nedostatak političke volje za obračun sa korupcijom na lokalnom nivou, posebno onom koja se odnosi na sektor urbanizma, doveli su do toga da svakodnevno svjedočimo velikom broju, prvenstveno urbanističkih afera, koje u kontinuitetu ne dobijaju adekvatan institucionalni epilog.

To je ocjena analize “Crnogorski slučaj – borba protiv korupcije na lokalnom nivou“.

Marić je ocijenio da je sistemska korupcija u Crnoj Gori postala ne samo pitanje vladavine prava, već i bezbjednosno pitanje.

“Ako imate pojavu sistemske korupcije, koja je jednim dijelom koristeći političku moć, uspjela da se ozakoni, što je posebno opasno, dobijate slabe institucije države koje nijesu dorasle mnogim izazovima. Slabe državne institucije dovode u pitanje i sam karakter države, njenu bezbjednost, pa u krajnjem i održivost demokratskih prioriteta“, rekao je on.

Marić ističe da su svi veliki slučajevi korupcije na lokalnom nivou – aktuelizovani, obrađivani, prijavljivani i na kraju procesuirani prvenstveno kroz rad i napore nevladinih organizacija, nezavisnih medija, te donekle i opozicionih partija, dok je u kontinuitetu izostajala proaktivna uloga samih lokalnih samouprava, drugih državnih organa i tužilaštva.

“Druga činjenica, a koja proizilazi iz prve, jeste da lokalne samouprave do danas nijesu izgradile funkcionalan sistem prevencije korupcije. Treća se logično otvara, a to je formalan pristup ovom problemu od strane lokalnih i državnih organa. Tako su lokalni planovi borbe protiv korupcije, koji još uvijek postoje kao institut, doživjeli potpuni fijasko, a sličnog su karaktera i planovi integriteta kao nova forma planske prevencije korupcije“, naveo je Marić.

Vlast već godinama sprovodi centralizaciju sistema jer postojeće lokalne samouprave nisu u stanju da odgovore izazovima, a uporedo se formiraju nove opštine. Naravno, radi se o političkim odlukama bez potrebnih analiza održivosti i svrsishodnosti. Sa druge strane, korupcija je sveprisutna u sistemu, a njeno izvorište je primarno u političkoj korupciji. Tako i novoformirane opštine brzo postaju taoci političke korupcije, gdje prvo strada poštovanje podjele vlasti, nakon toga kontrola slabi ili nestaje, a cio sistem dobija slabe institucije koje su i same pod ogromnim rizikom korupcije“

Prema njegovim riječima, činjenica je da se korupcija na lokalnom nivou u svom obliku visoke korupcije dominantno pojavljivala i pojavljuje u sektoru urbanizma, odnosno uređenja prostora i izgradnje objekata, te kao politička korupcija.

“Danas imamo procesuiranio nekoliko lokalnih rukovodstava, prvenstveno zbog činjenice da su skupštine opština dovedene u stanje takozvanih političkih glasačkih mašina, da samim tim ne ostvaraju svoju kontrolnu i stratešku funkciju, pa nemamo ni potrebnu podjelu vlasti na lokalnom nivou kao preduslov funkcionalnosti demokratije i kontrolnih mehanizama. Nakon centralizacije i vraćanja procesa snaženja lokalnih samouprava unazad, danas je aktuelan proces protiv dvojice državnih građevinskih inspektora (Vladan Juretić i Zoran Bošković). Znači, korupcija i njeni rizici su ostali na istom mjestu, a sistem i dalje pati od nedostatka efektivnih mehanizama borbe“, rekao je Marić.

Borko Ždero

Tekst preuzet sa portala Vijesti, link: https://www.vijesti.me/vijesti/drustvo/maric-sistemska-korupcija-uspjela-da-se-ozakoni

Ograničenje kretanja po Ustavu, ali je upitna procedura

Izjava advokata CEGAS-a, Sergeja Sekulovića za Radio Slobodna Evropa

Foto preuzet sa portala Volim Podgoricu



Obrazlažući odluku o uvođenju ograničenja kretanja građana i odgovarajući na optužbe da takva odluka predstavlja ugrožavanje najosnovnijih ljudskih prava i sloboda građana, Vlada Crne Gore je u naknadnom pojašnjenju saopštila – da nije uveden policijski sat.

Precizira se još da Ustav Crne Gore jasno dozvoljava mogućnost ograničenja slobode kretanja u cilju sprečavanja širenja zaraznih bolesti, da Zakon o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti takođe propisuje mjere ograničenja kretanja i da naredbe ne donosi Vlada nego Ministarstvo zdravlja na prijedlog Instituta za javno zdravlje.

U vlladinom saopštenju se zaključuje da “nema policijskog časa – već se život, rad i kretanje odvija na način primjeren aktuelnoj opasnosti”.

I Uprava crnogorske policije se oglasila povodom stupanja na snagu novih mjera o sprečavanju širenja korona virusa kojima se ograničava kretanje građana.

“Svi koji budu zatečeni u kršenju ovih naredbi biće uhapšeni i krivično procesuirani, bez kompromisa i bilo kakvog izuzetka”, upozoreno je iz Uprave policije.

Preskočene ustavne procedure

Analizirajući vladine odluke i ambijent u kojem su odluke donesene, politički analitičar Sergej Sekulović smatra opravdanim problematizovanje tih odluka, iako u Ustavu i zakonima postoji pravni osnov za uvođenje ograničenja u cilju zaštite javnog zdravlja. Sekulović kaže da je ipak trebalo ispoštovati ustavne procedure.

“Javno zdravlje i zdravlje stanovništva jeste nešto što je nesporno legitiman cilj za uvođenje mjera. Međutim kada se radi o bitnom ulaženju u ljudska prava i slobode, a u ovom konkretnom slučaju možemo da pričamo o slobodi kretanja, pravu na privatnost i zaštiti podataka o ličnosti i defakto suspendovanoj slobodi okupljanja – smatram da se morala poštovati ustavna procedura”, kaže Sekulović, ocjenjujući da je moralo biti proglašeno vanredno stanje.

“U tom vanrednom stanju Vlada je trebalo da preuzme pun Ustavni legitimitet za svoje aktivnosti, odnosno da donosi uredbe sa zakonskom snagom. Ograničenje ili suspenzija određenih ljudskih prava bi tako dobili puni Ustavni kapacitet”, konstatuje Sekulović.

Koje mjere je usvojila Vlada Crne Gore

Uvođenje mjere zabrane napuštanja mjesta stanovanja u određenim terminima je jedna od krucijalnih mjera kojima se zaokružuju one do sada donijete u očekivanju “pika” (vrhunca) nakon 14 dana od prvih obolijevanja, saopštio je direktor Instituta za javno zdravlje (IJZ) Crne Gore Boban Mugoša.

“Sledećih 15 dana su krucijalni da pokušamo da sačuvamo zdravlje i živote naših gađana, i jedina još mjera koja je preostala je mjera ograničenog kretanja”, dodao je Mugoša na konferenciji za medije.

Pojasnio je da je ta stroga mjera uvedena jer su one dosadašnje u velikom procentu dale efekte, ali i imajući u vidu da ih pojedini građani nisu poštovali.

Pravila Zakona o zaštiti stanovništva

Šefica operativnog štaba Nacionalnog koordinacionog tijela (NKT) za borbu protiv zaraznih bolesti Vesna Miranović je kazala da Zakon o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti u članu 55 diktira kako se mora postupiti u slučaju ulaza zarazne bolesti.

“U tom članu se kaže da Ministarstvo zdravlja na inicijativu IJZ ima pravo da zabrani ili ograniči kretanje stanovnika kada postoji epidemija ili epidemiološki rizik”, kazala je Miranović i podsjetila da je 26. marta Ministarstvo zdravlja donijelo naredbu o proglašavanju epidemije COVID-19 za cijelu Crnu Goru.

Stoga, dodala je, nije bilo potrebe za uvođenje vanrednog stanja, jer je Zakon o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti prošao skupštinsku proceduru 2018.

“Naravno, niko ne kaže da neće doći u nekom trenutku do vanrednog stanja, ako se tako procijeni, ali u ovoj situaciji za sada za tim nema potrebe”, rekla je Miranović i dodala da su za gradsku opštinu Tuzi, jednoj od onih sa najvećim brojem inficiranih, donesene još rigoroznije mjere, te zahvalila građanima tuzi na dosljednoj primjeni svih preporuka.

Podsjetimo, Vlada Crne Gore je uvela zabranu izlaska iz objekta stanovanja radnim danima od 19:00 do 5:00 sati ujutro narednog dana, a vikendom od 13.00 sati u subotu do 5.00 sati u ponedjeljak.

Zabranjeno je okupljanje u stanovima, osim članovima domaćinstva, djeci mlađoj od 12 godina zabranjuje se boravak na otvorenom javnom prostoru bez prisustva odrasle osobe, a zabranjene su sportske i rekreativne aktivnosti na javnim površinama. Zabrane se ne odnose na lica koja obavljaju poslove od javnog interesa.

Dio teksta autora Srđe Jankovića, preuzet sa linka: https://www.slobodnaevropa.org/a/crna-gora-korona-ogranicenje-kretanja/30520196.html

Powered by WordPress.com.

Up ↑