SERGEJ SEKULOVIĆ, ADVOKAT CENTRA ZA GRAĐANSKE SLOBODE: Treba nam ubrzanje reformi koje će osnažiti ugled pravosuđa

Intervju za “Monitor”, nezavisni nedjeljnik

Poštujući vladavinu prava kao osnovni princip, te podjelu vlasti kao njen bitan sastojak, mislim da se rješavanje stambenih pitanja kada se radi o sudskoj grani vlasti mora odigravati isključivo u okviru nje same. Drugačija praksa otvara prostor za legitimnu sumnju u politički uticaj izvršne vlasti na sudsku vlast

MONITOR: Da li bi opozicija trebalo da učestvuje u  radu Odbora za sveobuhvatnu reformu izbornog zakonodavstva, obzirom da je rok za reforme produžen i tako smanjeno vrijeme za pripremu fer izbora, i  da nije ispunjen zahtjev za formiranjem tehničke vlade? I da li je ta reforma uopšte dovoljna za odžavanje fer izbora, ili su potrebne sveobuhvatnije promjene? 

SEKULOVIĆ: Mislim da opozicija treba da učestvuje u radu Odbora za sveobuhvatnu reformu izbornog zakonodavstva. Neučesvovanje bi u ovom trenutku bilo teško opravdati međunarodnim partnerima. Naravno, imam u vidu činjenicu da opozicija nije jedinstvena po ovom pitanju i da prisustvujemo opozicionom ratu kakav je malo ko očekivao. U tom smislu držim, uz određenu ogradu jer je opoziciona scena nepredvidiva,  da će jedan dio opozicije prije izabrati strategiju povlačenja iz rada Odbora, kako bi privukao ili vratio dio opozicionih birača koji imaju jak antizapadni stav.

Međutim, i ako se ovo desi, drugi dio opozicije koji je prozapadno orijentisan bi trebao da uzme učešće. Naravno, da će taj put biti pun zamki, ali se na djelu mora pokazati kapacitet i snaga da se ovakvi procesi vode, odnosno da se preuzme odgovornost. U krajnjem, ako imate jasne agrumente  uvijek se možete povući, pri čemu teret neuspjeha prelazi na drugu stranu.

Ne treba imati iluziju da bilo koja reforma može dovesti do idealnih izbornih uslova. U svakoj državi vlast na određeni način ima startnu prednost, u našem kontekstu institucionalna prednost se ogleda primarno u činjenici da je država glavni poslodavac a da nemamo iskustvo sa demokratskom smjenom vlasti. Ono što se može realno očekivati od čitavog procesa – ukoliko on bude vođen politički razborito,- sa jasnom predstavom što se hoće i sposobnošću da se to u realnosti iznese – je ambijent koji izborni proces čini elementarno fer i poštenim.

MONITOR: Organizatori protesta Odupri se i opozicija potpisali su Sporazum o budućnosti u  kojem se, između ostalog, najavljuje bojkot svih izbora u slučaju da ne bude formirana tehnička vlada. Kako vidite ponašanja dijela opozicije, u tom smislu? 

SEKULOVIĆ: Mislim da priča oko tehničke vlade nije završena, samo što tu vlada prilična konfuzija. Iako sam saglasan da bi mandat takve vlade trebao biti što duži, ne mislim da je tragedija ukoliko umjesto dvanaest mjeseci bude recimo deset. Ono što je suština je da ulazak u takvu vladu mora biti dio paketa koji bi bio pripremljen ozbiljno, stručno i održivo, kako bi imala svoj efekat u dijelu pojačane kontrole izbornog procesa.

Poželjno bi bilo da iza takve ideje direkno ili indirektno stanu svi, jer se time jača legitimitet procesa i dobija se na političkoj težini. Kako će to u krajnjem izgledati, ostaje da se vidi, pri čemu zadržavam određenu rezervu zbog pomenutog ponašanja opozicije.

“Monitor Online”: https://www.monitor.co.me/sergej-sekulovic-politicki-analiticar-i-advokat-centra-za-gradjanske-slobode-treba-nam-ubrzanje-reformi-koje-ce-osnaziti-ugled-pravosudja/

Kupuje li Vlada Crne Gore stanovima i kreditima lojalnost institucija?

Može li crnogorska Vlada da visokorangiranim javnim funkcionerima iz drugih grana vlasti dodjeljuje stanove ili kredite pod bagatelnim uslovima a da od njih ne očekuje protivuslugu?

To pitanje i dalje zaokuplja dio javnosti i medija pošto je, nakon upornog insistiranja pojedinih poslanika opozicije i nevladinih organizacija, Vlada objelodanila spisak od 95 javnih funkcionera i državnih službenika koji su ili dobili stanove ili beneficirane kredite da mogu da ih kupe.

Dok u vladajućoj Demokratskoj partiji socijalista (DPS) ćute, u opoziciji i nevladinom sektoru u tome vide razmjere korupcionaškog skandala, odnosno pokušaja izvršne vlasti da utiče na rad institucija koje bi morale biti nezavisne.

“Kolege iz nevladinog sektora su bez zadrške u pravu što godinama problematizuju način dodjele stanova ili stambenih kredita javnim funkcionerima po povlašćenim uslovima”, ocjenjuje za Radio Slobodna Evropa (RSE) Boris Marić, pravnik i direktor Centra za građanske slobode (CEGAS).

”Moje je saznanje da su upravo kolege iz ‘Instituta Alternativa’ (nevladina organizacija prim.red.) ranije podnijeli inicijativu Ustavnom sudu za ocjenu ustavnosti kompletne normative koja se koristi za ovu vrstu raspodjele stanova i stambenih kredita po povlašćenim uslovima”, dodaje Marić.

“Suprotno evropskoj praksi”

Za Borisa Marića, koji je bio član Radne grupe za poglavlje 23 (pravosuđe i temeljna prava) u pregovorima sa Evropskom unijom, podaci koje je iznijela Vlada Crne Gore su još jedan dokaz o zarobljenosti institucija od strane vladajuće partije. Stoga očekuje reakciju Brisela, pošto je, podvlači, takva praksa u potpunoj suprotnosti sa evropskim standardima.

“Ova praksa mora da se preispita i moraće da izazove reakciju Evropske komisije, jer ovaj način na koji se to radi jeste jedan od najozbiljnijih kanala političkog uticaja na rad državnih organa, a posebno će apostrofirati uticaj na rad državnih organa koji tako ne mogu da ostvaruju svoju nezavisnost kad nemaju punu finansijsku samostalnost”, kaže Marić.

Upravo zbog toga novi član Savjeta Agencije za sprječavanje korupcije Zlatko Vujović, koji je do skora bio direktor nevladine organizacije Centar za monitoring (CEMI), za RSE je najavio da će na sjednici Savjeta Agencije 20. avgusta inicirati provjeru imovinskih kartona javnih funkcionera.

“S obzirom na veliki interes javnosti i samu ulogu koju ima Agencija za sprječavanje korupcije, u njenoj je nadležnosti da provjeri tačnost podataka koje su javni funkcioneri dostavili u svojim imovinskim kartonima ili nisu dostavili kada je riječ o prijavi uvećanja imovine koja je veća od 5.000 eura. Iniciraću kao član Savjeta Agencije da se ispitaju svi navodi koji su se pojavili u medijima i izvrši provjera da li je došlo do kršenja Zakona o sprječavanju korupcije od strane određenih lica koja su mediji označili kao prekršioce zakona”, najavio je Vujović.

Imena sa liste

Među povlašćenim licima koji su dobili ili stanove ili povoljne kredite za stanove, na spisku Vladine komisije našli su se, između ostalih, “prva dama” crnogorskog sudstva Vesna Medenica, koja je počela treći mandat na funkciji predsjednice Vrhovnog suda, predsjednik Ustavnog suda Dragoljub Drašković, prvi čovjek Agencije za sprječavanje korupcije Sreten Radonjić, direktor Poreske uprave Miomir M. Mugoša. Kredite za stambeno zbrinjavanje dobili su i pojedini poslanici vladajuće koalicije, ministri, tužioci, policijski funkcioneri, direktori javnih preduzeća, ambasadori.

Zlatko Vujović saglasan je sa stavom Borisa Marića da takvi benefiti mogu uticati na integritet institucija, pa i na Agenciju za sprječavanje korupcije, čijem je direktoru takođe odobren kredit.

“Ako je Vladin kredit takav da je potrebno vratiti svega 20 posto glavnice po kreditnoj liniji, to znači da vam je neko bespovratno dao značajna sredstva. Sve to svakako ima velikog uticaja, čak i ako je formalno regulisano i ako je sve u skladu sa propisima, otvara se pitanje da li to utiče na integritet i donosioca odluka koji ne pripada izvršnoj vlasti. Vidimo da je izvršna vlast dobila jednu veliku polugu uticaja, a to je da ona donosi odluke o takvoj vrsti dodjele sredstava ili stanova onim licima koja ne pripadaju toj grani vlasti, konkretno govorim o sudskoj i zakonodavnoj vlasti koja koristi tu vrstu beneficija. Mislim da je riječ o nekom modelu i mehanizmu koji nije adekvatan jer nije dostupan svim građanima, čak ni onima koji rade u javnim ustanovama, pa treba razmisliti o preispitivanju tog modela”, objašnjava Vujović.

Opozicionara nema među “dobitnicima”

Dok iz vladajuće Demokratske partije socijalista nema nikakvih reakcija, iz opozicije su konstatovali kako je spisak dobitnika potvrda stepena zarobljenosti države.

Ukazali su na to da među onima koji su dobili stanove ili kredite nema niti jednog predstavnika opozicije. Pozvali su predsjednika države Mila Đukanovića da slijedi primjer premijera Duška Markovića i dostavi listu dobitnika stanova tokom njegovih ranijih višestrukih premijerskih mandata.

Dio javnosti, sa druge strane, burno je reagovao zbog činjenice da su povoljni uslovi za rješavanje stambenog pitanja nedostupni za obične građane.

Kao drastičan primjer diskriminacije mediji su apostrofirali slučaj aktuelnog crnogorskog ambasadora u Španiji, koji je krajem prošle godine dobio 40.000 eura kredita za poboljšanje uslova stanovanja. Prema imovinskom kartonu dostupnom u registru Agencije za sprječavanje korupcije, ambasador vraća kredit u ratama nešto višim od 40 eura, dok njegova plata iznosi preko 4.000 eura.

“Više evidencije bilo u socijalizmu”

Takav način raspodjele stanova i kredita za Borisa Marića recidiv je samoupravnog socijalističkog sistema:

”Gdje to jeste bila praksa, ali su u tom sistemu svi dobijali stanove. Znači, nijesu samo državni funkcioneri nego i državni službenici, pa i stanove bolje od državnih funkcionera mogli su da dobijaju predstavnici firmi koje su dobro radile u to vrijeme. Međutim, to se sada potpuno pretvorilo u suprotnost. Jer tada i ako ste dobili stan, nijeste mogli da dobijete kredit. Vodila se ipak neka evidencija. Ovdje sad imate po nekoliko puta da ista osoba dobija po istom osnovu stan ili kredit. Zaista se radi o pitanju koje jeste za ozbiljan građanski i društveni, civilni pritisak da se prekine ta praksa. Ja sam ubijeđen da su način i zakonska osnova na osnovu koje se dijele stanovi duboko neustavna.”

Građanski pritisak da se prekine praksa: Boris Marić
Građanski pritisak da se prekine praksa: Boris Marić

Najnovijim saopštenjem za javnost oglasila se nevladina organizacija Mreža za afirmaciju nevladinog sektora (MANS).

Sa te adrese su od premijera Duška Markovića zatražili da objasni zašto je Vlada poklanjala stanove javnim funkcionerima koji treba da kontrolišu zakonitost rada Vlade. MANS traži da Vlada objavi sve podatke o uslovima pod kojima su svi javni funkcioneri dobili kredite i stanove i iznosima koji su im poklonjeni na račun budžeta koji pune građani Crne Gore.

Vijest prenesena u cjelosti sa Web-portala “Radio Slobodna Evropa”: https://www.slobodnaevropa.org/a/stanovi-krediti-vlada-crne-gore/30107632.html

Zakonske nejasnoće na funkcijama zadržavaju partijske kadrove

Vladajuća koalicija koristi zakonske nejasnoće kako bi na funkcijama zadržala partijske kadrove koji su već stekli uslove za penziju, smatra izvršni direktor Centra za građanske slobode (CGS) Boris Marić.

On je upozorio da to pitanje nije do kraja zakonski riješeno, zbog čega su česte zloupotrebe.
“Radi se o složenom pravnom pitanju i zakonskoj koaliziji koja je samo jedna od onih koje stvaraju ozbiljne nedoumice, ali i prostor za političke zloupotrebe. To pitanje mora biti sistemski riješeno, kroz usklađivanje postojeće regulative i prepoznavanje mogućih izuzetaka, ako se utvrdi javni interes, kroz zakone o Vladi, Skupštini i ministarstvima”, kazao je Marić.
Iz Socijalističke narodne partije (SNP) nedavno su upozorili da predsjednici skupština opština (SO) Kotor, Danilovgrad i Nikšić nezakonito obavljaju funkcije jer su stekli uslove ili su već u penziji.

Predsjednik SO Kotor je Jovo Suđić, koji ima 72 godine, dok je na čelu lokalnog parlamenta u Danilovgradu Zoran Bošković koji je nedavno napunio 67 godina. Predsjednik SO Nikšić je Radivoje Lala Nikčević koji ima 69 godina.

Zakonom o radu i o državnim službenicima i namještenicima predviđeno je da radni odnos po sili zakona prestaje sa 67 godina života ili najmanje 15 godina staža osiguranja. Vlada je ranije izmijenila Zakon o radu kojim je omogućeno da državni službenici rade i nakon što steknu pravo na penziju “ukoliko se poslodavac i zaposleni drugačije ne sporazumiju”, ali je Ustavni sud tu odredbu ukinuo 2017. godine. Ustavni sud je tada procijenio da za­po­sle­ni mo­že da na­sta­vi da ra­di i po­sli­je na­vr­še­nih 67 go­di­na ži­vo­ta, ako ni­je na­vr­šio 15 go­di­na sta­ža osi­gu­ra­nja, do is­pu­nje­nja tog uslo­va.

Iz SNP-a su upozorili da vladajuća koalicija namjerno ignoriše zakon kako bi zadržala partijske kadrove na funkcijama u lokalnoj i državnoj administaraciji. Marić ističe da za takve trvrdnje postoji jaka argumentacija kroz strogo formalno tumačenje propisa.

“Sa druge strane imamo značajan broj izuzetaka u praksi. Primjer su savjetnici premijera i pradsjednika države, koji su slobodne profesije. U praksi imamo određeni broj državnih funkcionera u liku poslanika, direktora Agencije za sprečavanje korupcije (ASK) i drugih koji su ostvarili pravo na penzije. Dakle možemo reći da je sistem neuređen, da u cjelosti ne prepoznaje i definiše razlike između opštih propisa i državno-službeničkog sistema, odnosno klasičnih političkih imenovanja”, kazao je Marić.

Predsjednici lokalnih parlamenta u tri opštine nijesu jedini penzioneri koji sjede na državnim funkcijama. 

Savjetnik predsjednika Crne Gore Milan Roćen pokriva tu funkciju, iako prima penziju, a taj posao kako tvrdi radi volonterski. Direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB) Dejan Peruničić je imenovan na tu funkciju 2015. godine iako je stekao uslove za penziju, a kao penzioner na čelo je došao i direktor ASK Sreten Radonjić.

Tekst preuzet u cjelosti sa “Vijesti Online”: https://www.vijesti.me/vijesti/politika/nejasnoce-pomazu-kadru-dps-a

Komentar CEGAS-a na zloupotrebe kulturnih manifestacija u političke svrhe

Advokat CEGAS-a Sergej Sekulović rekao je Glasu Amerike da su učestale pojave kulturnih manifestacija koje budu zloupotrijebljene u političke svrhe dokaz da crnogorska država nije integrisana i da postoje jake centifugalne sile čiji centri moći nisu u Podgorici.

” ‘Nesporno je da Crna Gora, kao multietnička država, mora da štiti prava manjinskih naroda, ali nedavni primjeri pokazuju da su propisi kojima se silom zakona pokušava nametnuti poštovanje crnogorskih državnih simbola teško primjenjivi u praksi’, smatra Sekulović.

On je, takodje, ocijenio da ako postoji elemenata krivičnog djela ili prekršaja u dogadjajima u Herceg Novom i na Cijevni, prema svima treba postupati jednako.

‘Medjutim, nikakva krivično-pravna represija neće riješiti ovaj problem’, rekao je i dodao da je ‘problem mnogo kompleksniji i može ga riješiti samo politika’, smatra Sekuković.

Prema njegovim riječima, dio odgovornosti zaneintegrisanost crnogorske države snose lokalne vlasti, ali postoji i onaj dio priče koji je van njihove kontrole.”

Izvor “Glas Amerike”: https://www.glasamerike.net/a/crna-gora-zastave-prijave-najava/5046222.html

Pod plaštom eksperata, DPS pojačava kontrolu institucija

NOVIM ZAKONOM O IZBORU POSLANIKA I ODBORNIKA PREDVIĐENA PROFESIONALIZACIJA DIK-A, IZ NEVLADINIH ORGANIZACIJA PODSJETILI NA DOSADAŠNJU PRAKSU

Možda zvuči kontradiktorno, ali put do profesionalizacije vodi kroz političke pregovore, dostupne javnosti, sa jasnom namjerom da DIK i ASK budu institucije od punog profesionalnog digniteta, kazao je Boris Marić

“Radna grupa Odbora za reformu izbornog zakonodavstva pripremila je nacrt novog zakona o izboru poslanika i odbornika koji predviđa profesionalizaciju Državne izborne komisije i individualno kandidovanje, saopštio je član tog skupštinskog tijela i poslanik Socijaldemokrata Boris Mugoša. On je kazao da je u tom dijelu zakona napravljen ogroman iskorak u odnosu na važeće rješenje, prema kojem se gotovo svi članovi imenuju na predlog političkih partija, odnosno parlamentarne većine i opozicije…”

“…Ipak, za predstavnike nevladinog sektora najavljena profesionalizacija DIK-a je upitna, s obzirom da je i DPS i do sada, pod plaštom takozvanih nezavisnih eksperata, na čelne pozicije imenovao svoje ljude…”

Izvršna direktorka Centra za građansko obrazovanje Daliborka Uljarević ističe da se u preporukama OEBS-a ne traži profesionalizacija DIK-a, ali se traži znatno unapređenje rada te institucije kroz proaktivnost, viši stepen odgovornosti i transparentnosti, otvaranje sjednica za medije, djelovanje i usvajanje odluka kroz zakonom propisan kvorum, objavljivanje svih odluka blagovremeno, vođenje računa o adresiranju situacija konflikta interesa i eventualnih političkih tenzije, kao i kroz edukaciju članova OIK-a.

“…Dosadašnje iskustvo nije obezbijedilo profesionalizaciju institucija u punom kapacitetu, već je pokazalo koliko je i u kojoj mjeri vlast opstruirala uspostavljanje nezavisnih i profesionalnih DIK-a i ASK-a, ocijenio je Boris Marić, direktor Centra za građanske slobode. On je dodao da su kroz formalizaciju i manipulaciju na čelo tih institucija postavljeni podobni, čime je uvijek bila obezbjeđivana potrebna većina za kontrolu njihovog rada od strane dominantnog DPS-a.

– Profesionalizacija državnih službi je neophodnost kojoj treba težiti. Ipak, pravo pitanje je na koji način to uraditi, koji su preduslovi da dobijemo suštinski profesionalne organe. To podrazumijeva nekoliko bitnih koraka. Prvo, jasan i nedvosmislen dogovor političkih subjekata o cilju i karakteru profesionalizacije. Drugo, izglasavanje normativne osnove i uspostavljanje niza kriterijuma koji garantuju jak osnov za uspostavljanje profesionalnih institucija. Na primjer, važno je osigurati finansijsku nezavisnost tih institucija i obezbijediti jasne kadrovske kriterijume za izbor i popunu DIK-a i ASK. Od presudne je važnosti da se ovaj proces odvija uz prisustvo javnosti i da u njega budu uključeni prepoznati i stručni predstavnici NVO sektora– kazao je Marić.

Kako je dodao, polazište takve procedure treba da bude dosadašnje iskustvo, koje nije obezbjedilo profesionalizaciju institucija u punom kapacitetu.

– Osim političke kontrole, postoje i viši prstenovi zaštite u činjenici da se administrativni aparat države nalazi pod punom kontrolom vladajuće strukture, što je poseban problem kada je u pitanju pravosudni sistem. Možda zvuči kontradiktorno, ali put do profesionalizacije institucija vodi kroz političke pregovore, dostupne javnosti, sa jasnom namjerom da DIK i ASK budu institucije od punog profesionalnog digniteta. Koji model će biti primijenjen stvar je traženja kroz društveni dijalog i dogovor na političkoj ravni – zaključio je Marić…”

Preuzeto sa “Dan Online”: https://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Politika&clanak=708293&datum=2019-08-13

Powered by WordPress.com.

Up ↑